Шректин кыргызча котормосун жасоо пикири менде көп жыл мурун пайда болгон. Анда мен студент болчумун жана Шрек мультфильми (биринчи бөлүмү) жаңы эле чыккан болчу. Ал кезде чет өлкөлүк тасамалардын кыргызча котормосун эч ким жасай элек эле. Бул мультфильмди көргөндө анын мааниси жана маңызы мага аябай жакты жана кыргыз тилине которуп көрбөйлүбү деген ой пайда болду.
Эң оболу, Шректин англисче, түп нускасын табыш керек болучу. Шаарда көбүнчө пираттардын жасаган көчүрмөлөрү гана сатылгандыктан, бул бираз убакыт жана аракет талап кылды. Соңунда, мен ал кезде окуп жүргөн славян университетинин табигый-техникалык корпусунун маңдайында жайгашкан тасмаларды күрөөгө берген жерден Шректин англисчесин таптым.
Бул котормо пикири таптаза энтузиазмга гана таянган. Менин колумда үйдөгү копмпьютеримден башка эч кандай техника деле жок болчу. Шректин дискин алып, андан англис тилиндеги вариантын котормого ылайыктуу форматка котордум. Англисче вариантын же түп нускасын колдонуу менин оюм боюнча маанилүү болчу, анткени орус тилинен которгондо (биздин котормо техникалык сепебтерден толук дубляж боло албагандыктан) кыргызча жана орусчаны да билген көрүүчүлөр үчүн ыңгайсыз жана кызыксыз болуп калмак.

Шректи которуп баштадык. Котормодо мага алгач үй-бүлөм гана жардам берди. Апам котормону жасап, аны биздин маданиятка жана күйөрмандарга түшүнүктүү болгондой кылууга жардам берди. Иним үн коштоодо негизги ролду ойноду. Карындашым да кээ бир эпизоддордо катышты. Бирок котормону ал учурда бүтүрө алган жокпуз. Бул негизинен менин убакытымдын аз болгондугуна байланыштуу болду. Окуу мен үчүн ал кезде негизги приоритет эле.
Бирок котормо жөнүндө унуткан жокмун. Убакыт өтүп жатты, аңгыча Шректин уландысы да чыкты. Мен университетти бүтүрүп иштей баштадым. Бул 2005-жылдары болчу. Мына так ушул убакытта Шректин котормосунун үстүнөн кайрадан иштей баштадык. А бирок, жумуштагы жана үйдөгү компьютерлеримден башка, студиябыз деле жок эле. Котормону бүтүрүүдө мага досторум жардам бере башташты. Соңку котормодо негизги ролдор төмөнкү адамдардын үнү менен коштолду:

Шрек — Эркин Жумакадыров
Эшек — Николай Кооман
Фиона — Айнура Рыскулова
Фаркуад — мен

Бул негизги ролдордон тышкары, Рустам Казакбаев, апам жана карындашым эпизоддордогу каармандарга үндөрүн коштошту.

Биздин котормо сөзмө-сөз котормо эмес, биздин күйөрмандарга, биздин маданиятка туура жана түшүнүктүү болгондой кылып жасалган. Буга жараша, түп нүскадан кээ бир жерден айырмачылыктар бар, бирок тасманын негизги мааниси өзгөрүлгөн жок. Котормо жөнөкөй сөздөр менен жасалган, ошол эле учурда аябай күлкүлүү болду. Сөзмө-сөз которгондо кээ бир эпизоддор биздин көрүүчүлөргө түшүнүксүз жана анча күлкүлүү болбой калмак. Бул мультфильде анын жаратуучулардын маданиятына тиешелүү элменттер орун алганына байланыштуу. Мисалы, Шрек менен Эшек Шректин сазына жакындашканда, Эшек таштын турганын байкайт. Түп нускада, эшек бул ташты көргөндө күлкүлүү деле эч нерсе айтпайт. Ал сүйлөөк болгон үчүн: «What a nice boulder!» — деп гана коет. Биз болсо, бул ташты очокко айландырып: «Бул очокпу? Бул жерге казан асчу белең?» — деп биздин көрүүчүлөргө жакын жана түшүнүктүү сүрөттү жараттык. Жана мындан тасманын мааниси өзгөрүлгөн жок. Ушул сыяктуу жерлер көп. Сиздер өзүңүздөр көрүп көрүп, сынап көрсөңүздөр болот. Мультфильмди жүктөп алуу үчүн шилтемелер жазманын соңунда берилет.
Котормону бүтүргөндөн кийин, аны 5-каналда жана КТРда көрсөткөнгө аракет кылып көрдүк. 5-канал алгач макул болуп, андан кийин демөөрчүнүн жоктугуна жана үн коштоонун сапатына шылтоо кылып, көрсөтүүдөн баш тартты. КТРда болсо, атайын комиссия чогулуп, биздин котормону «адабий тилде эмес» деп жаратпай койду.
Бирок, биз бул котормону пайда табыш үчүн жасаган жокпуз. Биздин котормо — элдик котормо. Жана ага эл өзү баа берүүдө.
Менин бул котормодо көздөгөн негизги максатым — бул кыргыз тилин популярдаштыруу. Кыргыз тилин сактап калууда жана өркүндөтүүдө бул эң негизги жол деп мен терең ишенем. Бул жөнүндө менден 5-каналдан жана НТСтен келип интервью алганда да айткам. Мен жана менин досторум бул котормону жасаганыбыз үчүн бир тыйын акча тапкан жокпуз.
Телекөрсөтүү биздин котормону көрсөтпөсө дагы, бул жылы «Мурас» чакан студиянын жардамы менен (Нурлан Казыбаевге өзгөчө ыраазычылык) котормобуздун видео жана аудио ремастеринги жасалып, аны каалагандардын баары өлкөбүздүн эки эң популярдуу торрент-трекеринден бекер жүктөп ала алышат.
Азыркы учурда менин колумда «Кунг-фу панда» мультфильминин котормосу турат, бирок убакыт абдан аз болгондуктан, анын котормосу качан бүтөт — белгисиз. (Аңгыча ЭлТР телекомпаниясы бул мультфильмдин котормосун жасап, каналындан көрсөтүштү. А бирок, котормодо бир гана үн коштолгондуктан, анча жакшы болбой калыптыр… Биздин пландарда болсо, мультфильмдин үнүн каналдарга бөлүп көп үндүү, бул жолу студияда жаздырылган сапаттуу дубляж жасоо болучу).

Сиздерди биз жасаган иш кызыктырса, автор менен байланышсаңыздар болот. Кызматташууга ар дайым даярбыз.

13 комментариев к записи “Шрек кыргызча кантип сүйлөй баштады

  1. Азаматсын досум!!
    Кыргыз тилин популяризациялоо, бул мыкты максат. Кудай силерге бакубат ден-соолук шайыр маанай берсин. Менден жардам керек болсо, тартынбай эле айтсан болот 😉

  2. Аракетиңерге чоң алкыш! Картунуңарды көрүп чыктым. Орто баа берем. Үн коштоону мейли ага жабдык жок. Аны түшүнсө болот. Котормосун жакшы кылсаңар болмок. Сиздин сөзмө сөз эмес маанисин түп нускасынан которуу дегениңиз абдан туура. Бирок түп нускадан алыстабашыңыз керек болчу. Сиздин мисалыңыз
    What a nice boulder!» очок, казан деп которбой жөн эле «кандай сонун таш» десеңер эмне болот эле?

    Дизелде бул тема бар экен: http://diesel.elcat.kg/index.php?showtopic=5081053

    Филимдерде, картундарды, програмдарды кыргыз тилине которуу.
    Кааласаңыз ошол жерге кирип туруңуз кыргыз тил энтузиастары көп эле.

  3. Салам!
    Тиги торренттерден таратып койосуңарбы. Биз деле ЖЖ каткырып күлүп алалы 🙂
    Баса, келе жаткан ЖЖ менен!

  4. Abdan sonun jumush, barakelde!)) Bul kotormo abdan konguldu kotoruuchu frazalar menen koshtoluptur. Buga cheiiin bir kancha kotoruu araketteri bolgon ele, birok bul jolkusu eng mykty boluptur. Tilekke karshy bul jumushtun uzundusun gana koro aldym, antkeni torrent men jashagan olkodo jabylgan eken. Azat baykeden suranyp ketsek, youtube’ka koshup, sylkasyn bersengiz? Rahmat!)))

  5. Ассалоому алейкум! Азат байке Жеки Чандын «Дуйнону 80-кундо айланып чыгуу» (80 дней вокруг света) тасмасын кыргыз тилине которуп, жарымына келип калдым. Мен азыр студентмин убактымдын тардыгына байланыштуу кинону аягына чыгаруу бир аз созулуп жатат. Менин да ал кинону которуп бутуп телеканалдарга берейин деген ниетим бар болчу бирок сиздин бул жазганынызды окуп ал оюмдан кайтып калым анткени которуунун техникалык жана громатикалык сапаты сиздикинен кыйла томон турат. Дуйнолук фильмдерди кыргыз тилине которууну кичинемден кыялданып келгем ал кыялыма азыр акырындап жетип баштадым Сиздин ишинизге ийгилик кыргыз тилин онугушуно мындан да чон салым кошо бериниз!

  6. Добавил полную версию на Youtube. Youtube-ка толук версияны жүктөп койдум.

  7. Azat Baike Rahmat sizge!!!!! men sizden shrektin kyrgyzchasyn suraganymdyn sebebi sizdin kotormonuz maga abdan jakty!!!!! Ui buloobuz menen ushunday bir yrahat alyp korgonbuz. oshonduktan kayra korgum kelip jatat :). Chynyn aystam sizdikindey perevod azyr Kyrgyzstanda chyga elek tilekke karshy. Sizdin perevodunuzdu ozuncho bir stil dep koiso bolot. Sebebi Shrektin ozun korgondo sidikinchelik kulkuluu emes. Siz ancha myncha supsaagyrak jerlerin kulkuluu kylyptyrsyz. Korkom jetekchisi kim ele kotormonun? Abdan mykty kotorulgan! Maga jakty. Orustar kerek bolso kee bir jerlerin kotorboy koyushkan. A siz bolso toluk kotorupsuz. Misaly Jomok shaarybyzga kosh keldin! Myizamdarybyzdy tak bilgin degen jeri :). Uku tobu degen bar bolchu kyrgyzstanda alar dagy kee bir kinolordon uzundulordu prikolno kylyp kyrgyzcha undor menen koshtop koyushchu. Elge jakchu birok alardy da belgisiz sebepter menen telege chygarbay kalyshty. Mynday jany nerseler bizge abdan kerek. Suhoi perevod bolgondo Jash baldar korguloru kelbeyt al emi sizdikindey prikolnyi bolso myna oshol sizdin korkom jetekchiliginizdin momosu dep oiloim. Eger dagy kotorup kalsanyz Grammatikalyk jaktan menden jardam bolot. Apam kyrgyz tilchi. Atam jurnalist. menin elektronduk daregim azabey.geol@gmail.com

  8. Дагы Кино Которосузбу Мага Жакты Аябай Дагы Кутобуз Жаны Котормочу Кинонузду 🙂

  9. Здравствуйте, творческие и интересные люди!!! Крайне поражен вашей энергией и стремлением к цели! Я житель Бишкека, студент факультета Международных отнощений в МУАА(международный универститет Ататюрк Алатоо). Уже как 3 года я интересуюсь искусством создания мультфильма. И в последнее время(4 месяца) меня тоже не покидает идея и желание дубоировать известные и хорошие фильмы на наш родной язык. Вижу себя аниматором, ну или звукорежиссером. Одним словом, тоже хочу поддержать вас и вашу работу. Идея хорошая и осталось только реализовать ее! Буду рад поделиться с вами опытом и знаниями) — можете послать свои прямые контакты мне на телефон — +996550767198. Вплоть до адреса. Готов встретиться с вами в любое время на выходных.)

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *